بکواش (Backwash) یا همان شستشوی معکوس، حیاتیترین عملیات نگهداری از فیلتر شنی است. اگر این کار را درست انجام ندهید، نه تنها آلودگیها از فیلتر خارج نمیشوند، بلکه ممکن است به سیستم لولهکشی یا خودِ سیلیسها آسیب بزنید.
از دیدگاه فنی آبیارتکنیک، این یک پروتکل گامبهگام برای انجام یک بکواش اصولی است:
گامهای عملیاتی بکواش (استاندارد مهندسی)
۱. خاموش کردن سیستم (بسیار مهم):
- هرگز شیر چندراهه (Multiport Valve) را در حالی که پمپ روشن است نچرخانید. این کار باعث خرابی واشر آببندی داخلی شیر میشود.
- پمپ را خاموش کنید.
۲. تغییر وضعیت شیر به حالت Backwash:
- اهرم شیر چندراهه را فشار داده و در حالت Backwash قرار دهید.
۳. روشن کردن پمپ:
- پمپ را روشن کنید. اجازه دهید آب به مدت ۲ تا ۳ دقیقه (یا تا زمانی که آب در شیشه سایتگلاس -Site Glass- شفاف شود) در این حالت کار کند.
- نکته فنی: فشار گیج در این حالت باید عددی بین ۱۵ تا ۲۰ PSI باشد. اگر فشار بسیار بالاست، مسیر فاضلاب چک شود.
۴. خاموش کردن مجدد:
- پمپ را خاموش کنید.
۵. حالت Rinse (شستشوی نهایی):
- این مرحله اغلب فراموش میشود اما ضروری است. شیر را روی حالت Rinse قرار دهید.
- پمپ را روشن کنید و اجازه دهید ۳۰ تا ۶۰ ثانیه کار کند.
- دلیل علمی: در مرحله بکواش، سیلیسها در مخزن به هم میریزند. حالت Rinse باعث میشود سیلیسها دوباره در جای خود فشرده شوند و ذرات باقیمانده در لولههای خروجی به فاضلاب هدایت شوند. اگر این کار را نکنید، با روشن کردن حالت فیلتر، مقداری آب کدر وارد استخر میشود.
۶. بازگشت به وضعیت کار (Filter):
- پمپ را خاموش کنید. شیر را روی حالت Filter قرار دهید و دوباره پمپ را روشن کنید.
پروتکل زمانبندی و پایش (نکته طلایی آبیارتکنیک)
خیلیها به اشتباه هر هفته بکواش میکنند که این کار باعث کاهش راندمان فیلتراسیون میشود (فیلتر شنی وقتی کمی «کثیف» باشد، ذرات ریزتر را بهتر میگیرد).
- زمان طلایی بکواش: زمانی اقدام به بکواش کنید که فشار روی گیج فیلتر نسبت به «فشار اولیه» (وقتی فیلتر کاملاً تمیز است) ۸ تا ۱۰ PSI افزایش یافته باشد.
- اگر گیج فشار ندارید: نشانهی فنی آن، کاهش محسوس جریان آب خروجی از دهانههای پرتاب (نازلهای ورودی) به استخر است.
هشدار فنی مهم:
- هرگز حالت Waste را با Backwash اشتباه نگیرید. حالت Waste برای تخلیه آب استخر (مثلاً پس از جارو کردن کف) است و نباید برای شستشوی سیلیس استفاده شود.
- تخلیه سیلیس: اگر بعد از بکواش، ذرات شن یا سیلیس در استخر مشاهده کردید، نشاندهنده شکستن “نازلهای کف فیلتر” (Laterals) است و نیاز به تعمیر اساسی دارد.
آیا در حال حاضر فشار روی گیج فیلترتان در محدوده نرمال است، یا احساس میکنید افت فشار آب خروجی دارید؟